Opinion

Vanity Fair shkruan për Sazanin: Nga ishulli i thesarit në ëndrrën e miliarderëve të Trump

Vanity Fair shkruan për Sazanin: Nga ishulli i thesarit në

Nga Marzio G. Mian për Vanity Fair/

Shqiptarët janë të zemëruar. Aq shumë, sa në rrjetet sociale dhe në protestat e fundit po flitet madje për një revolucion. Një revolucion me një emër të pazakontë dhe poetik për kohët e ashpra që jetojmë: “Revolucioni i Flamingove”.

Pas këtij emri romantik fshihet një histori e errët që shkon përtej kufijve të Shqipërisë. Në qendër të debatit janë projektet turistike luksoze të lidhura me Ivanka Trump, vajza e presidentit amerikan Donald Trump, dhe bashkëshortin e saj, Jared Kushner, një nga figurat më të njohura të rrethit të ngushtë familjar dhe politik të Trump.

Sipas raportimeve, kompanitë e lidhura me Kushner po planifikojnë investime që arrijnë në miliarda dollarë për ndërtimin e resorteve ultra-luksoze në brigjet shqiptare. Përkrahësit e projektit e paraqesin atë si një mundësi historike për zhvillimin ekonomik dhe për ta vendosur Shqipërinë në hartën e turizmit elitar botëror. Kundërshtarët, ndërkohë, e shohin si një kërcënim të drejtpërdrejtë ndaj natyrës dhe identitetit të vendit.

“Ivanka Trump, shko në shtëpi!”, “Shqipëria nuk është në shitje!”, “Duam flamingo, jo oligarkë!” – shkruhet në pankartat e protestuesve që kanë mbushur rrugët e Tiranës, por edhe qytete të diasporës shqiptare në Evropë dhe Amerikën e Veriut.

Në zemër të debatit ndodhet Sazani, ishulli më i madh i Shqipërisë, dhe zonat e mbrojtura bregdetare që konsiderohen ndër më të paprekurat në Mesdhe. Për ambientalistët, këto territore përfaqësojnë një pasuri të rrallë ekologjike dhe historike. Për investitorët, ato janë një mundësi unike për të krijuar destinacione ekskluzive për turizmin global të luksit.

Kritikët paralajmërojnë se zhvillimet e pakontrolluara mund të rrezikojnë ekosisteme të tëra, duke prekur habitatet e shpendëve migratorë, florën karakteristike dhe biodiversitetin që e ka bërë bregdetin shqiptar një nga zonat më të veçanta të Evropës Juglindore.

Ndërsa buldozerët dhe planet arkitekturore përballen me protestat dhe peticionet qytetare, debati rreth Sazanit po shndërrohet në një simbol më të madh: përplasjen mes zhvillimit ekonomik dhe mbrojtjes së natyrës, mes kapitalit global dhe trashëgimisë kombëtare.

Pyetja që mbetet pezull është e thjeshtë, por vendimtare: A do të mbetet Sazani një thesar natyror i Shqipërisë, apo do të shndërrohet në destinacionin më të ri të miliarderëve të botës?