Me daljen e “Disclosure Day”, filmi i ri i Steven Spielberg për alienët, rikthehet një pyetje po aq e vjetër sa vetë fantashkenca: nëse alienët do të mbërrinin në Tokë, a do të vinin për të na pushtuar, për të na studiuar… apo ndoshta për të na ngrënë?
Duhet nisur me një paralajmërim të qartë: nuk ka asnjë provë shkencore që qeniet jashtëtokësore kanë vizituar Tokën, e aq më pak të dhëna për atë që mund të hanë. NASA thekson se nuk ka asnjë informacion që mbështet idenë se fenomenet ajrore të paidentifikuara (UAP) janë teknologji aliene, ndërsa Departamenti Amerikan i Mbrojtjes nuk ka gjetur asnjë provë të verifikueshme për teknologji apo aktivitet jashtëtokësor.
Por fjala “jashtëtokësor” në kuptimin e saj literal do të thotë thjesht “nga jashtë Tokës”. Në këtë kuptim të gjerë, të vetmit “jashtëtokësorë” për të cilët dimë diçka, janë, në mënyrë paradoksale, njerëzit, konkretisht astronautët që kalojnë javë ose muaj në hapësirë. Edhe pse përvoja e tyre nuk na tregon çfarë hanë alienët, ajo tregon se largimi nga Toka ndryshon mënyrën si ushqehemi.
Në mikrogravitet ndryshojnë oreksi, ndjesia e shijes, masa muskulore, shëndeti i kockave, hidratimi dhe shpenzimi i energjisë. Edhe për specien tonë, ushqimi jashtë Tokës kërkon përshtatje të dietës, lëndëve ushqyese, teksturës dhe metabolizmit.
Edhe me këto të dhëna, nuk mund të dimë çfarë hanë alienët. Por mund të vlerësojmë nevojat minimale energjetike të një qenieje hipotetike.
Alienët dhe kaloritë
Fjala “alien” nuk është kategori biologjike. Në kulturën popullore, ata variojnë nga “njerëzit e vegjël jeshilë”, te reptilianët, humanoidët e gjatë, krijesat e ndritshme apo edhe inteligjencat artificiale. Por këto janë pjesë e folklorit të UFO-ve, jo zoologjisë.
Shkenca megjithatë ka mjete për të vlerësuar metabolizmin e një organizmi. Në kafshët tokësore, shpenzimi bazal i energjisë rritet me masën trupore, por jo në mënyrë të drejtpërdrejtë.
Kjo do të thotë se një mi konsumon shumë energji për gram trup, ndërsa një elefant, edhe pse shpenzon më shumë në total, harxhon më pak për çdo gram trup. Sa më i madh organizmi, aq më “ekonomik” bëhet çdo kilogram i tij.
Në një qenie hipotetike, kjo na lejon të bëjmë llogaritje të përafërta:
– Një organizëm 30 kg mund të ketë nevojë rreth 900 kcal në ditë në pushim.
– Një organizëm 70 kg rreth 1,700 kcal në ditë.
– Një krijesë 150 kg mund të kalojë 3,000 kcal në ditë.
Këto janë vetëm nevojat bazale: frymëmarrja, riparimi i indeve, qarkullimi dhe funksioni nervor. Lëvizja, stresi apo aktiviteti fizik do ta rrisnin shumë këtë shifër.
Një alien që ecën, fluturon apo udhëton nëpër planet do të kishte nevoja shumë më të mëdha energjie.
Biologji imagjinare
“Burri i vogël jeshil apo gri”: do të peshonte 25–40 kg dhe do të kishte nevoja bazale 800–1,100 kcal në ditë. Nëse ka tru të madh, kostoja energjetike do të ishte edhe më e lartë.
“Reptiliani”: nëse është vërtet me gjak të ftohtë, do të shpenzonte më pak energji. Por nëse është një predator aktiv inteligjent, nevojat e tij mund të jenë të ngjashme ose më të larta se njerëzit.
“Humanoidi i gjatë”: 80–100 kg, me metabolizëm të ngjashëm me njerëzit, do të kishte nevoja 1,900–2,300 kcal në pushim dhe shumë më tepër gjatë aktivitetit.
Ekziston edhe një mundësi e katërt: entiteti post-biologjik, inteligjencë artificiale ose trup sintetik. Në këtë rast “ushqimi” nuk është më ushqim biologjik, por energji elektrike, nxehtësi ose karburant.
Ushqimi alien në Tokë
Nëse një vizitor jashtëtokësor do të kishte biokimi të ngjashme me Tokën, planeti ynë do të ishte një “bufe” interesante, por e rrezikshme: ujë, kripëra, karbon organik, yndyra, aminoacide, por edhe toksina, patogjenë dhe substanca të papajtueshme.
Nuk është e sigurt që ushqimi ynë do të ishte i tretshëm për ta. Proteinat tona mund të mos kenë asnjë vlerë për metabolizmin e tyre. Mikrobet tona mund të jenë ose të padëmshme, ose katastrofike për ta.
Siç sugjeroi H.G. Wells te “The War of the Worlds”, ndoshta alienët nuk do të mundeshin nga njerëzit, por nga mikroorganizmat tokësorë ndaj të cilëve nuk kanë imunitet.
Në astrobiologji mendohet se jeta ka nevojë për tre gjëra: energji, një medium të lëngshëm dhe elemente kimike të përshtatshme. Por kjo nuk do të thotë që të gjitha format e jetës hanë njësoj.
