Showbiz

Ylli gjigant që shuhet shpërthen teksa shkencëtarët e shikojnë në kohë reale. E para për astronominë

Ylli gjigant që shuhet shpërthen teksa shkencëtarët e

Vdekja e një ylli është një nga ngjarjet më dramatike në hapësirë ??- dhe astronomët arritën të vëzhgonin shpërthimin e një ylli për herë të parë në kohë reale.

Teleskopët me bazë tokësore siguruan shikimin e parë në kohë reale të vdekjes së një ylli supergjigant të kuq. Ndërsa këta nuk janë yjet më të shndritshëm apo më masivë, ata janë më të mëdhenjtë për sa i përket vëllimit.

Një yll i njohur supergjigant i kuq është Betelgeuse, i vendosur në galaktikën NGC 5731 rreth 120 milionë vite dritë larg nga Toka, ishte 10 herë më masiv se dielli përpara se të shpërthente.

Shkëncëtarët panë yllin të vetëshkatërrohej në mënyrë dramatike përpara se të rrëzohej në një supernova të tipit II.

Momentet e fundit të vdekjes yjore

Astronomët u lajmëruan për herë të parë për aktivitetin e pazakontë të yllit 130 ditë përpara se të bëhej supernova. Rrezatimi i ndritshëm u zbulua në verën e vitit 2020 nga teleskopi Pan-STARRS i Institutit për Astronomi të Universitetit të Hawai?i në Haleakala të Mauit.

Më pas, në vjeshtën e atij viti, studiuesit dëshmuan një supernova në të njëjtin vend.

Ata e vëzhguan atë duke përdorur spektrometrin e imazhit me rezolucion të ulët të Observatorit ËM Keck në Maunakea, Hawai'i dhe e quajtën supernovën 2020tlf. Vëzhgimet e tyre zbuluan se kishte material rreth yllit kur ai shpërtheu - gazi i ndritshëm që ylli e largoi me forcë nga vetja gjatë verës.

Disa prej këtyre yjeve masive ka të ngjarë të përjetojnë ndryshime të brendshme konsekuente që shkaktojnë çlirimin e zhurmshëm të gazit përpara se të vdesin, ka treguar gjetja.

Tiranapost.al