Lajme nga Bota

Pasojat e gazrave halokarbon: Vrima e shtresës së ozonit më e madhe se Antarktida këtë vit

Pasojat e gazrave halokarbon: Vrima e shtresës së ozonit më e

Vrima e Ozonit që zhvillohet çdo vit aktualisht është më e madhe se kontinenti i Antarktidës, thonë shkencëtarët që janë përgjegjës për monitorimin e saj.

Studiuesit nga Shërbimi i Monitorimit të Atmosferës Copernicus deklaruan se vrima e Ozonit po rritet me shpejtësi dhe është më e madhe se 75% e vrimave të ozonit në këtë fazë të sezonit që nga viti 1979.

Ozoni ekziston rreth shtatë deri në 25 milje mbi sipërfaqen e Tokës, në stratosferë, dhe vepron si një krem ??dielli mbrojtës për planetin nga rrezatimi ultravjollcë. Çdo vit, një vrimë formohet gjatë dimrit të vonë në hemisferën jugore pasi dielli shkakton reaksione shkatërruese në këtë shtresë. Në një deklaratë Koperniku tha se vrima e këtij viti "ka evoluar më shumë se zakonisht".

Vincent-Henri Peuch, drejtori i shërbimit, tha për The Guardian: "Ne nuk mund të themi në këtë momënt se si do të evolojë vrima e ozonit. Sidoqoftë, vrima e këtij viti është jashtëzakonisht e ngjashme me atë të vitit 2020, e cila ishte ndër më të thellat dhe më jetëgjatat dhe u mbyll gjatë Krishtlindjeve, sipas monitorimeve tona që nga viti 1979.

Shkencëtarët pranojnë se shterimi në shtresën e ozonit shkaktohet nga gazrat e prodhuar nga njeriu të quajtur CFC, të cilat u krijuan për herë të parë në vitet 1930 për t'u përdorur në sistemet e ftohjes.

Kimikatet janë të qëndrueshme dhe kështu që mund të udhëtojnë nga sipërfaqja e Tokës në stratosferë. Por pastaj, në lartësinë ku gjendet ozoni stratosferik, ato prishen nga rrezatimi ultraviolet me energji të lartë. Reaksionet kimike që pasuan shkatërrojnë ozonin. CFC -të janë ndaluar nga 197 vende të botës.

Që nga ndalimi i të ashtuquajturve halokarbon, shtresa e ozonit ka treguar shenja të rimëkëmbjes, por është një proces i ngadalshëm dhe do të zgjasë deri në vitet 2060 ose 70 për një heqje të plotë të substancave të varfëruara. Vitet e fundit me kushte normale të motit, vrima e ozonit është rritur në mënyrë tipike në një maksimum prej 20 milion km katrorë.

Tiranapost.al