Libra Te gjitha

Penelopa- Dalton Trevisa


Në rrugë jetonte një çift pleqsh.
Gruaja priste burrin në verandë, duke punuar me shtiza në karrigen lëkundëse. Kur ai shfaqej te porta ajo ngrihej në këmbë, me shtizat në shportën e thurimave. Ai përshkonte kopshtin e vogël dhe para se të hynte brenda, te dera, e puthte me sytë të mbyllur.

Gjithmonë bashkë, duke punuar në kopështin e perimeve: ai te mëllagat, ajo në ngastrën me lakër jeshile. Nga dera e hapur, fqinjët shikonin burrin duke i ndihur të shoqes në larjen e enëve. Të shtunave dilnin shëtitje, ajo e shëndoshë dhe me sytë blu, ai i dobët dhe i veshur me të zeza. Në verë gruaja vishte një fustan të bardhë që ishte jashtë modës, ndërsa ai vazhdonte të vishej me të zeza. Jeta e tyre ishte mister. Dihej, dhe kjo jo shumë e saktë. Vetëm që vite të shkuara në jetën e tyre kishte patur një fatkeqësi, u kishin vdekur fëmijët. Duke lënë mbrapa shtëpinë, varret dhe bagëtitë, çifti plak u vendos në Kuritiba.

Vetëm ata të dy, as qen, as mace, as zogj. Shpesh, kur burri ndodhej larg, ajo nxirrte një kockë për ndonjë qen që nuhuriste te porta. Kur rriste ndonjë pulë, ajo niste të prekej, nuk i bënte zemra ta therte. Burri e prishi kotecin dhe në vend të tij mbolli një kaktus. E shkuli edhe të vetmen kaçube trëndafili në cepin e kopështit. As trëndafilit nuk guxonte t’i falte pak dashuri.

Vetëm të shtunave e linin shtëpinë, plaku duke thithur llullën, plaka duke kryqëzuar shtizat. Deri ditën që, ndërsa u kthyen nga shëtitja, gjetën një letër në dysheme. Nuk u shkruante kush, ishin pa të afërm apo shokë në këtë botë. Zarfi me ngjyrë blu nuk kishte adresë. Gruaja propozoi ta digjnin, u mjaftonte dhimbja që kishin. Askush nuk mund t’u bënte keq, tha ai.

Ai nuk e dogji. As nuk e hapi. Letra u harrua sipër tavolinës. Ata u ulën në dhomën e pritjes, ajo me shtizat, ai me gazetën. Gruaja uli kokën, futi cepin e njërës shtizë në gojë dhe me tjetrën numëroi thiletë e, ndërsa vështrimi i saj u sorollat, rinumëroi radhët. Me gazetën sipër gjunjëve, burri e lexonte dy herë çdo fjali. Llula iu shua, por nuk e ndezi, dëgjonte kërcitjet e shtizave. Më në fund hapi letrën. Dy fjalë, me shkronja të prera nga gazetat. Asgjë tjetër, pa datë, pa firmë. Ia zgjati letrën të shoqes, e cila, pasi e lexoi, vështroi nga ai. Nuk foli asnjëri. Ajo u ngrit, me letrën në majë të gishtave.

– •farë do të bësh?

– Do ta djeg.

Ai tha jo. E ktheu letrën sërish në zarf dhe zarfin e futi në xhep. Mori hasrën e cila kishte rënë në dysheme dhe vazhdoi leximin e gazetës.

Gruaja vendosi gjalmin dhe shtizat në shportë.

– Harroje, vogëlushe. Një letër që hidhet nën çdo derë.

E mbërrin zemrën e pleqve kënga e sirenave? Ai e harroi copën e letrës në xhep. Kaloi edhe një javë. Të shtunën, para se të hapte derën, e dinte që e priste letra. Gruaja e shkeli, duke u shtirur sikur s’e pa. Ai e mori dhe e futi në xhep.

E kërrusur, duke numëruar të njëjtën radhë, gruaja pyeti:

– Nuk do ta lexosh?

Ai shikonte që sipër gazetës me adhurim kokën e dashur, pa asnjë thinjë, sytë që, pavarësisht viteve, ishin po aq të blujtë san ë ditën e parë.

– E di se çfarë thotë.

– Pse nuk e djeg?

Kjo ishte lojë dhe ai i tregoi letrën: pa adresë. E hapi: dy fjalë, shkronja të prera nga gazeta. I fryu zarfit, e shkundi mbi qilim, por ishte bosh. E vendosi tek letra tjetër dhe, ndërsa palosi gazetën, vuri re që e shoqja regullonte një gabim në hasër.

Ai u zgjua në mes të natës, u ngrit me kujdes nga krevati, dhe shkoi të vështronte nga dritarja. Lëvizi perden. Në hijet tutje pa figurën e një burri. Shtrëngoi grushtin deri sa burri tjetër u largua.

Gjatë shëtitjes së të shtunës tjetër vrau mendjen në vallë ai i ishte i vetmi që merrte letër. Duhet të ishte ndonjë keqkuptim; s’kishte asnjë adresë. Të paktën të përmendte një emër, një datë, një vend. Hapi derën dhe ja ku ishte: blu. Në xhep së bashku me të tjerat. Hapi gazetën. Gjatë shfletimit rroku pamjen e fytyrës së përkulur mbi shtizat. Kishte muaj që ajo thurte një hasër të vështirë. Iu kujtua legjenda e Penelopës e cila gjatës natës, nën dritën e pishtarit, zhbënte radhët që kishte thurur gjatë ditës, në pritje të burrit dhe për të fituar kohë ndaj pretendentëve. U ndal në mes të historisë: E kishte tradhëtuar të shoqin Penelopa? Për kë e thurte qefinin? A vazhduan shtizat të kërcisnin edhe pas kthimit të Odisesë?

Në banjë, mbylli derën, hapi zarfin. Dy fjalë? Bëri një plan: fshehu letrën dhe futi në zraf një fije floku. Vari xhaketën në varëse, në mënyrë që të dukej letra. Gruaja la shishen e qumështit tek dera, shkoi në krevat. Në mëngjes hetoi zarfin: dukej i paprekur, në të njëjtin vend. E kontrolloi për të gjetur fijen e flokut, por nuk e gjeti.

Nga rruga vëzhgoi hapat e gruas e cila ishte në shtëpi. Ajo shkon ta takojë te porta, në sytë e saj është refleksi i kravatës së tij. Ah, ngre flokët në qafë të shikojë mos ka ndonjë shenjë kafshimi? Ai hap dollapin në mungesë të saj, fut kokën midis rrobave. Nga mbrapa perdes këqyri burrat që kalonin në trotuar. Njohu shitësin e qumështit, furrxhiun, të rinj me buzëqeshje false.

Vazhdoi me lëvizjet e shoqes së tij: pluhur mbi mobilje, nëse balta në vazot e violetave ishte e njomë apo e thatë? Maste kohën me anë të hasrës. E dinte sa radhë thurte gruaja e tij, dhe kur hidhte një thile gabim, e zhbënte pa filluar të numëronte me majën e shtizës.

Pa patur prova kundër saj, ai nuk e zbuloi kurrë qëllimin e Penelopës. Ndërsa lexonte, vëzhgonte fytyrën e saj në hijen e abazhurit. Kur dëgjoi hapa që hidheshin në majë të gishtave, shikoi vjedhurazi nga dritarja, perdja u shkatërrua në duart e tij të zemëruara.

Më në fund bleu një armë.

– Për se e do revolverin? U alarmua shoqja e tij.

Ai foli për numrin e madh të hajdutëve në qytet. Kërkoi llogari për dhuratat e vjetra. Mos vallë ajo bënte hasra për t’i shitur dashnori i saj. Mbrëmjeve, me gazetën hapur mbi gjunjë, vëzhgonte gruan ? Fytyrën, fustanin? Duke kërkuar ndonjë gjurmë të tjetrit. Ajo harronte ndonjë thile, i duhej të prishte gjithë radhën.

Ajo e priste në verandë. Ai kalonte andej afër sikur nuk e njihte. Kur kthehej nuhaste aromat në ajër, kalonte gishtat sipër dyshemesë, prekte baltën e violetave ? E dinte ku ndodhej gruaja e tij.

U zgjua në mesnatë. Jastëku ishte ende i ngrohtë nga koka tjetër. Poshtë derës hynte drita e dhomës së pritjes. Ajo thurte me shtiza, gjithmonë hasrën. Mos ishte Penelopa që zhbënte punën e ditës së radhës?

Ndërsa ngriti sytë, gruas i zuri syri revolverin. Shtizat kërcisnin pa patur gjalmë. Ajo nuk e mësoi kurrë përse ai nuk e hoqi qafe. Porsa shtrihen ai bie në gjumë të thellë.

Në të shkuarën e saj kishte patur një kushëri? Gruaja betohej më kot që ai kishte vdekur nga tifoja në moshën dymbëdhjetë vjeçare. Darkave ai hiqte letrat nga xhepi ? ishin bërë shumë, një për çdo të shtunë ? Dhe i lexoi një nga një, duke mërmërirë.

Ai nuk pranonte që të shtunave të rrinte në shtëpi për të identifikuar autorin. E ndjente të nevojshme atë copë letër. Letërkëmbimi mes kushëririt dhe atij, brinarit. Një lojë prej së cilës ai do ishte fituesi. Një ditë tjetri do të nxirrte në shesh gjithçka. Ishte e domosdoshme të mos e ndërpriste gruan.

Te porta i zgjaste krahun shoqes. Nuk flisnin gjatë gjithë shëtitjes, nuk ndalonin para vitrinave të shitoreve. Kur ktheheshin ai merrte zarfin dhe, para se ta hapte, futej në shtëpi së bashku me të. Fshihte rrëmbimthi një fije floku mes letrës së palosur dhe e linte sipër tavolinës.

Aty e gjente fijen e flokut përherë. Gruaja nuk i lexonte më ato dy fjalë. Ose ? u çudit, me një rrudhë të re vetull ? mos vallë ajo kishte mësuar artin e të lexuarit pa e trazuar fijen e flokut?

Një mbasdite ai hapi derën dhe u mbush thellë me frymë. Kaloi gishtat mbi mobilje: pluhur. Preku baltën në vazot e luleve: e thatë. Shkoi drejt e në dhomën e gjumit me dritare të mbyllura dhe hapi dritën. Plaka ishte aty, me revolverin në dorë, fustani i bardhë mbuluar nga gjaku. Ai e la me sytë hapur.

Nuk ndjeu keqardhje; ishte vendosur drejtësia. Policët nuk e besdisën, ai nuk kishte qenë në shtëpi kur gruaja kishte kryer vetvrasje. Pas varrimit fqinjët komentuan pikëllimin e tij, ai nuk qau. Ndihmoi që ta zbrisnin arkivolin në varr duke e mbajtur nga njëra dorezë. U largua para se ta mbulonin varrmihësit.

Hyri në dhomën e pritjes, pa hasrën sipër tavolinës, hasra që e kishte thurur ajo. Penelopa e kishte mbaruar punën e saj; ajo kishte thurur qefinin e vet, bashkëshorti ishte khtyer.

Ai ndezi llampën me një hije si prej silku jeshil. Shtizat rrinin të kryqëzuara në shportën sipër kolltukut. U kujtua, ishte e shtunë. S’kishte pse t’i bënte të keqe kush. Gruaja kishte paguar krimin e vet. Ose ? befas klithma në gjoksin e tij ? ndoshta e pafajshme? Letra e hedhur ndën dyer të tjera. Ndën të tija gabimisht.

S’kishte si ta mësonte, kështu që do të plakej në paqe. Në qoftë se letra kishte synuar atë, atëherë, pas vdekjes së gruas, nuk mund të vinte më. Ajo kishte qenë e fundit ? burri tjetër ishte dredhur duke parë derën dhe dritaren hapur. Patjetër që e kishte parë makinën e varrimit te porta. Njëri prej atyre afër tij ishte përkulur, varri kishte pak ujë.

Doli nga shtëpia si çdo të shtunë. Me krahun e përkulur, zakon i mbetur nga tërë ato vite që ia kishte ofruar të shoqes. Përpara vitrinave me veshje, ca prej tyre të bardha, ndjeu peshën e krahut të saj. Buzëqeshi me përbuzje nga kotësia e gruas edhe tashmë që ishte e vdekur.

Dy hapat drejt verandës ? ?Kisha të drejtë,? përsëriti, ?Kisha të drejtë? ? Rrotulloi çelësin i vendosur. Hapi derën, shkeli letrën dhe ulur në kolltuk, lexonte gazetën me zë të lartë me qëllim të mos dëgjonte klithmat e heshtjes.

Komento:

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *